AI đang trở thành một phần quen thuộc trong học tập, nhưng một số đại học hàng đầu Mỹ lại chọn hướng đi ngược lại: đưa sinh viên trở về với sách giấy, bút viết và những cuộc thảo luận trực tiếp.
Từ năm học 2026-2027, một số chương trình tại Đại học Chicago áp dụng mô hình học tập hạn chế công nghệ, trong đó sinh viên không được sử dụng AI, laptop, điện thoại và một số thiết bị điện tử trong lớp. Mục tiêu không phải phủ nhận vai trò của AI, mà là bảo vệ những kỹ năng mà nhà trường cho rằng sinh viên cần tự mình hình thành.
Đại học Chicago hạn chế công nghệ trong lớp học
Theo chính sách mới, các môn thuộc nhóm Khoa học Xã hội cốt lõi trong chương trình đại cương của Đại học Chicago được tổ chức theo mô hình gần như “không công nghệ”.
Sinh viên được yêu cầu đọc tài liệu bản in, tham gia thảo luận trực tiếp và hoàn thành bài tập bằng năng lực của chính mình. Laptop, điện thoại, đồng hồ thông minh và những thiết bị đeo có khả năng ghi âm, ghi hình hoặc hỗ trợ công nghệ không được sử dụng trong lớp, ngoại trừ một số trường hợp được cho phép.
Đối với bài tập, sinh viên cũng không được tự ý sử dụng AI để thay thế quá trình đọc, viết và phân tích. Một số trường hợp liên quan đến phân tích dữ liệu hoặc tra cứu tài liệu có thể được sử dụng công nghệ nếu được giảng viên chấp thuận.
Điều đáng chú ý là chính sách này không đồng nghĩa với việc Đại học Chicago “quay lưng” với AI. Ngược lại, trường vẫn đang tìm cách chuẩn bị cho sinh viên thích nghi với một thị trường lao động ngày càng chịu ảnh hưởng của công nghệ.
Vấn đề mà trường đặt ra là: AI nên hỗ trợ quá trình tư duy hay trở thành công cụ làm thay quá trình tư duy?
Vì sao các trường đại học muốn sinh viên rời xa AI?
AI có thể giúp sinh viên tìm thông tin, tóm tắt tài liệu, xây dựng ý tưởng hoặc chỉnh sửa văn bản chỉ trong thời gian rất ngắn. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi này cũng tạo ra nguy cơ sinh viên bỏ qua những bước quan trọng của quá trình học.
Đọc một tài liệu dài, tự đặt câu hỏi, tranh luận với bạn học, viết một bài luận và tự sửa những lập luận chưa chặt chẽ đều cần thời gian.
Nếu AI thực hiện phần lớn những công việc đó, sinh viên có thể hoàn thành bài nhanh hơn nhưng chưa chắc đã phát triển được khả năng tư duy tương ứng.
Đây là lý do một số giảng viên tại Chicago cho rằng môi trường học tập không công nghệ có thể giúp sinh viên tập trung hơn vào đọc, viết, phân tích và tranh luận.
Không chỉ Chicago, nhiều trường Mỹ đang siết việc sử dụng AI
Động thái của Đại học Chicago diễn ra trong bối cảnh nhiều trường đại học Mỹ đang xây dựng lại quy định về AI.
Tại UC Berkeley Law, chính sách có hiệu lực từ mùa hè 2026 không cấm AI một cách tuyệt đối. Tuy nhiên, sinh viên không được sử dụng AI để hình thành ý tưởng, lập dàn ý, viết, chỉnh sửa hoặc dịch những bài làm được tính điểm; AI cũng bị cấm trong các kỳ thi nếu giảng viên không cho phép.
Trong khi đó, Đại học Stanford cũng đưa ra hướng dẫn nghiêm ngặt đối với các thiết bị thông minh trong các bài kiểm tra và khuyến nghị tổ chức những kỳ đánh giá quan trọng theo hình thức trực tiếp, có giám sát.
AI có đang trở thành “bài toán” mới của giáo dục đại học?
Sự phát triển quá nhanh của AI khiến các trường đại học phải thay đổi cách tiếp cận. Trước đây, sinh viên có thể được yêu cầu viết một bài luận để chứng minh khả năng nghiên cứu và lập luận. Nhưng khi AI có thể tạo ra một bài viết hoàn chỉnh chỉ từ vài câu lệnh, phương pháp đánh giá này trở nên khó khăn hơn.
Vì vậy, một số trường chuyển sang tăng cường các hình thức đánh giá trực tiếp như thảo luận trên lớp, thuyết trình, vấn đáp, bài kiểm tra tại lớp hoặc những nhiệm vụ yêu cầu sinh viên giải thích chính quá trình suy nghĩ của mình.
Điều này cũng đặt ra một nghịch lý thú vị: khi AI có khả năng làm nhiều việc thay con người hơn, kỹ năng con người lại càng trở nên quan trọng.
Khả năng đặt câu hỏi, đánh giá thông tin, phản biện một câu trả lời và đưa ra quyết định độc lập có thể trở thành những năng lực quan trọng hơn trong môi trường học tập và việc làm tương lai.
Du học sinh cần lưu ý gì khi học tại Mỹ?
Đối với sinh viên quốc tế, đặc biệt là những bạn đang chuẩn bị du học Mỹ, việc hiểu chính sách AI của trường là điều rất quan trọng.
Mỗi trường, thậm chí mỗi môn học, có thể đưa ra quy định khác nhau. Có giảng viên cho phép AI dùng để tìm ý tưởng hoặc hỗ trợ học tập, trong khi một môn khác có thể cấm hoàn toàn việc sử dụng AI đối với bài tập và bài thi.
Đặc biệt, nếu bài làm được yêu cầu thể hiện năng lực cá nhân, việc để AI thực hiện phần lớn nội dung có thể dẫn đến vi phạm quy định học thuật.