Đại học châu Á bứt phá, vị thế phương Tây dần lung lay trên bảng xếp hạng thế giới

Bảng xếp hạng đại học thế giới 2027 của Times Higher Education (THE) đang cho thấy một sự dịch chuyển đáng chú ý trong giáo dục đại học toàn cầu. Mỹ và Anh vẫn thống trị nhóm đầu, nhưng khoảng cách với các đại học châu Á đang dần thu hẹp.

Ngày 30/9, Times Higher Education công bố World University Rankings 2027, bảng xếp hạng quy mô lớn nhất từ trước đến nay của tổ chức này với gần 2.300 cơ sở giáo dục đại học thuộc 118 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Nếu như các bảng xếp hạng trước đây gần như được xem là sân chơi chủ yếu của Mỹ và châu Âu, kết quả năm nay cho thấy bức tranh đang thay đổi. Nhiều đại học châu Á tiếp tục tăng hạng, trong đó đáng chú ý nhất là Trung Quốc và Singapore.

Mỹ và Anh vẫn dẫn đầu nhưng không còn áp đảo như trước

Nhìn vào top 10, các đại học Mỹ và Anh vẫn giữ thế thống trị. Đại học Oxford tiếp tục đứng ở vị trí số một, đánh dấu năm thứ 11 liên tiếp giữ ngôi đầu bảng.

MIT đứng thứ hai, tiếp theo là Princeton và Stanford. Đại học Cambridge đứng thứ năm, trong khi Harvard, Caltech, Imperial College London, UC Berkeley và Yale hoàn thiện top 10.

THE nhận định vị thế của các cường quốc giáo dục truyền thống đang chịu sức ép khi nhiều chỉ số liên quan đến nghiên cứu, chất lượng trích dẫn và các hoạt động học thuật có dấu hiệu suy giảm. Trong nhóm 200 trường hàng đầu, tỷ lệ đại học Mỹ tụt hạng cao hơn đáng kể so với số trường cải thiện thứ hạng.

Tại Anh, hơn một nửa số trường trong bảng xếp hạng không cải thiện thứ hạng. Những khó khăn về tài chính được cho là đang tác động tới khả năng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển của các trường.

Điều này không đồng nghĩa các đại học phương Tây mất vị thế. Ngược lại, họ vẫn sở hữu lợi thế rất lớn về danh tiếng, hệ thống nghiên cứu lâu đời và khả năng thu hút sinh viên, giảng viên quốc tế. Tuy nhiên, lợi thế này đang không còn đủ để ngăn các đối thủ châu Á tiến gần hơn.

Đại học Thanh Hoa lần đầu vượt qua đại diện hàng đầu châu Âu lục địa

Một trong những điểm nhấn lớn nhất của bảng xếp hạng THE 2027 là sự vươn lên của Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc).

Thanh Hoa tăng một bậc lên vị trí thứ 11, vượt qua ETH Zurich của Thụy Sĩ. Đây là lần đầu tiên một đại học châu Á đứng cao hơn tất cả các trường đại học ở châu Âu lục địa trong bảng xếp hạng này.

Không chỉ Thanh Hoa, Đại học Bắc Kinh đứng thứ 13 và Đại học Quốc gia Singapore (NUS) đứng thứ 15. Như vậy, lần đầu tiên có tới ba đại diện châu Á góp mặt trong top 15 thế giới.

Sự tiến bộ này phản ánh quá trình đầu tư mạnh mẽ của các quốc gia châu Á vào nghiên cứu, đội ngũ học thuật, quốc tế hóa và chất lượng đào tạo.

Đặc biệt, Trung Quốc tiếp tục mở rộng sự hiện diện trong nhóm đại học hàng đầu. Theo THE, số trường Trung Quốc góp mặt trong top 200 đã tăng lên 17, trong đó phần lớn cải thiện vị trí so với năm trước.

Đông Á và Đông Nam Á tiếp tục tăng tốc

Các trường đại học Hàn Quốc cũng ghi nhận kết quả tích cực. Trong nhóm năm trường hàng đầu của nước này, có bốn trường tăng hạng. Đại học Sungkyunkwan gây chú ý khi tăng tới 19 bậc, tiến vào nhóm 70 trường hàng đầu thế giới.

Đại học Korea cũng tăng gần 30 bậc, từ ngoài top 150 lên khoảng vị trí 130.

Tại Đông Nam Á, NUS tiếp tục củng cố vị trí trong top 15. Trong khi đó, Đại học Malaya của Malaysia lần đầu tiên lọt top 200, cho thấy sự cải thiện của hệ thống giáo dục đại học trong khu vực.

Theo THE, đà đi lên của các đại học châu Á đến từ sự cải thiện ở nhiều khía cạnh, đặc biệt là nghiên cứu và giảng dạy.

Châu Âu lục địa cũng đối mặt với sức ép

Không chỉ Mỹ và Anh, một số quốc gia châu Âu cũng chứng kiến sự sụt giảm đáng kể.

Pháp là một trong những trường hợp đáng chú ý khi bốn đại học có thứ hạng cao nhất của nước này đều giảm khoảng 10 bậc.

Bỉ, Hà Lan và Tây Ban Nha cũng giảm số lượng đại diện trong top 200. Điều này cho thấy sự cạnh tranh trên bản đồ giáo dục đại học toàn cầu đang ngày càng gay gắt.

Trong khi đó, ETH Zurich dù bị Thanh Hoa vượt qua vẫn giữ vị trí là đại học đứng đầu châu Âu lục địa, xếp thứ 12 thế giới.

Top 20 đại học tốt nhất thế giới năm 2027

Dưới đây là 20 đại học đứng đầu theo bảng xếp hạng Times Higher Education 2027:

Xếp hạngĐại họcQuốc gia
1OxfordAnh
2MITMỹ
3PrincetonMỹ
4StanfordMỹ
5CambridgeAnh
6HarvardMỹ
7CaltechMỹ
8Imperial College LondonAnh
9UC BerkeleyMỹ
10YaleMỹ
11Thanh HoaTrung Quốc
12ETH ZurichThụy Sĩ
13Bắc KinhTrung Quốc
14PennsylvaniaMỹ
15Quốc gia SingaporeSingapore
16ChicagoMỹ
17Johns HopkinsMỹ
18UCLAnh
19ColumbiaMỹ
20UCLAMỹ

Nguồn: Times Higher Education World University Rankings 2027.

Bảng xếp hạng được đánh giá dựa trên những tiêu chí nào?

THE không chỉ dựa vào danh tiếng để xếp hạng các trường đại học.

Bảng xếp hạng năm 2027 sử dụng 18 chỉ số, được chia thành 5 nhóm tiêu chí chính:

  • Chất lượng nghiên cứu
  • Chất lượng giảng dạy
  • Môi trường nghiên cứu
  • Mức độ quốc tế hóa
  • Thu nhập và hoạt động liên quan đến ngành công nghiệp

Trong đó, nghiên cứu và môi trường nghiên cứu chiếm tỷ trọng lớn trong điểm tổng thể. Vì vậy, việc một trường tăng hay giảm thứ hạng không chỉ phụ thuộc vào danh tiếng mà còn phản ánh năng lực nghiên cứu, chất lượng học thuật và khả năng kết nối quốc tế.

Đại học Việt Nam đứng ở đâu trong bảng xếp hạng THE 2027?

Việt Nam có 14 trường đại học xuất hiện trong bảng xếp hạng THE 2027, trong đó có ba cái tên mới.

Tuy nhiên, chưa có trường đại học Việt Nam nào tăng thứ hạng so với năm trước. Đây vừa là tín hiệu cho thấy giáo dục đại học Việt Nam ngày càng có mặt trên bản đồ quốc tế, vừa cho thấy khoảng cách với nhóm đại học hàng đầu thế giới vẫn còn khá lớn.

Đối với học sinh, sinh viên Việt Nam có kế hoạch du học, sự thay đổi trong bảng xếp hạng cũng mang đến một góc nhìn đáng chú ý: lựa chọn quốc gia và trường đại học không nên chỉ dựa vào danh tiếng truyền thống của Mỹ hay châu Âu.

Các đại học tại Trung Quốc, Singapore, Hàn Quốc và nhiều quốc gia châu Á đang ngày càng nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu, đồng thời mở rộng môi trường quốc tế.

Bản đồ giáo dục đại học thế giới đang thay đổi

Bảng xếp hạng THE 2027 chưa thể nói rằng các đại học phương Tây đã mất vị thế. Oxford, MIT, Princeton, Stanford, Harvard hay Cambridge vẫn đang giữ những vị trí rất cao.

Châu Á đang đầu tư ngày càng mạnh vào giáo dục đại học và nghiên cứu, trong khi nhiều trường tại Mỹ, Anh và châu Âu phải đối mặt với áp lực tài chính cũng như sự cạnh tranh ngày càng lớn.

Việc Thanh Hoa vượt ETH Zurich và ba đại học châu Á cùng xuất hiện trong top 15 có thể xem là một dấu mốc quan trọng. Nếu xu hướng này tiếp tục, khoảng cách giữa các trung tâm giáo dục truyền thống và những đại học đang nổi lên tại châu Á có thể tiếp tục thu hẹp trong những năm tới.

Với du học sinh Việt Nam, đây cũng là thời điểm đáng để mở rộng góc nhìn thay vì chỉ tập trung vào những cái tên quen thuộc ở Mỹ, Anh hay châu Âu, các đại học hàng đầu châu Á đang trở thành một lựa chọn ngày càng đáng cân nhắc về chất lượng đào tạo, môi trường quốc tế và cơ hội phát triển.

Cập nhật: 05/10/2026 lúc 4:34 chiều

Gọi:0909.731.646 Nhắn tin Facebook Zalo:0909.731.646 Viber:0909.731.646